π. Δημήτριος Θεοδωρόπουλος

  π. Δημητρίου Ν. Θεοδωροπούλου Διακρίναμε τρεῖς βασικὲς ἔννοιες στὸ ἔργο τοῦ Ἡρακλείτου:  Πῦρ - Γίγνεσθαι - Λόγος . Ἀναφερθήκαμε στὴν πρώτη, τὸ πῦρ . «Πῦρ ἀείζωον» τὸ ὀνόμαζε ὁ Ἡράκλειτος καὶ τὸ ταύτιζε μὲ τὸν ἴδιο τὸν κόσμο. Τὸ πῦρ εἶναι, ὅπως πίστευε, ἡ κινητήριος δύναμις τοῦ παντός. Τὸ ἴδιο ὡς θερμικὴ ἐνέργεια βρίσκεται σὲ μία διαρκῆ κίνηση, ἐνῷ συγχρόνως θέτει καὶ τὸν κόσμο σὲ διαρκῆ κίνηση καὶ ροή. Γίγνεσθαι «Τὰ πάντα ῥεῖ, μηδέποτε κατὰ τ’ αὐτὸ μένειν»· ὅλα ρέουν (εἶναι ρευστά, ἀλλάζουν) καὶ τίποτε δὲν μένει τὸ ἴδιο. Καὶ σ’ αὐτὸ τὸ ἄρθρο νὰ σημειώσουμε ὅτι τὰ ἀποσπάσματα ποὺ παραθέτουμε, εἶναι ἀπὸ τὴν συλλογὴ τοῦ Hermann Diels καὶ μπορεῖ νὰ τὰ βρεῖ ὁ ἀγαπητὸς ἀναγνώστης, μαζὶ μὲ ἄλλα πολλά, στὸν παρακάτω ἱστότοπο: https://www.mikrosapoplous.gr/heracletus/heracletus0.html Κανένα ἄλλο ἀπόφθεγμα δὲν ἔχει συνδεθεῖ τόσο μὲ τὸν μεγάλο στοχαστὴ τῆς Ἐφέσου, ὅσο τὸ παραπάνω, παρότι δὲν ἔχει βρεθεῖ σὲ κάποιο ἀπὸ τὰ διασωθέντα ἀποσπάσματα τοῦ ἔργου του. Τοῦ τὸ ἀποδίδει ὅμως ὁ Πλάτ...

π. Δημητρίου Ν. Θεοδωροπούλου Ὅταν ὁ Εὐριπίδης ἔδωσε στὸν Σωκράτη τὸ σύγγγραμα τοῦ Ἡρακλείτου καὶ τὸν ρώτησε «ποιά εἶναι ἡ γνώμη σου;» ἐκεῖνος ἀπήντησε: «ὅσα κατάλαβα εἶναι σπουδαῖα· νομίζω ὅτι τὸ ἴδιο σπουδαῖα θὰ εἶναι καὶ ὅσα δὲν κατάλαβα· ὡστόσο, χρειάζονται κάποιον κολυμβητὴ ἀπὸ τὴν Δῆλο». Δηλαδὴ γιὰ νὰ διεισδύσεις στὸ βάθος τῆς φιλοσοφικῆς σκέψεως αὐτοῦ τοῦ βιβλίου καὶ νὰ μὴ πνιγεῖς, θὰ πρέπει νὰ εἶσαι δήλιος κολυμβητὴς - ἦταν ξακουστοὶ οἱ κολυμβητὲς τῆς Δήλου, θεωροῦνταν οἱ πλέον δεινοὶ καὶ ἔμπειροι. Ὁ Ἡράκλειτος ὡς φιλόσοφος ὀνομάσθηκε «σκοτεινός». Ὁ σατιρικὸς ποιητὴς τοῦ 3ου αἰ. π.Χ. Τίμων ὁ Φλιάσιος τὸν ἀπεκάλεσε «αἰνικτὴν» ( αἰνικτὴς ἢ αἰνικτὴρ εἶναι αὐτὸς ποὺ μιλάει αἰνιγματωδῶς, δι’ ὑπαινιγμῶν). Τὸ ἔργο καὶ ἡ σκέψη τοῦ μεγάλου μας φιλοσόφου προσφέρουν δυνατότητες γιὰ πολλὲς ἀναγνώσεις. Ἔτσι, ὁ καθένας τὸν ἑρμνήνευσε κατὰ τὸ δοκοῦν. Πολλοὶ τὸν κατέκριναν. Ἄλλοι τὸν ὕμνησαν. Ἄλλοι τὸν εἶπαν ἄθεο, ἄλλοι τὸν εἶδαν ὡς προφήτη. Ὁ Ὀδυσσέας Ἐλύτης τὸν ἀποκαλεῖ ἅγιο στὸ ποίημά του «...