π. Δημήτριος Θεοδωρόπουλος

π. Δημητρίου Ν. Θεοδωροπούλου Τὸ παρὸν ἀποτελεῖ περιεχόμενο ὁμιλίας μας, ἡ ὁποία ἔχει ἀναρτηθεῖ στὸ YouTube. Ἡ ὁμιλία συνοδεύεται ἀπὸ διαφάνειες PowerPoint. 👉 Πατῆστε ἐδῶ γιὰ νὰ δεῖτε τὸ βίντεο στὸ YouTube Σημείωση μεθόδου Στὰ ἀποσπάσματα κειμένων ποὺ παρατίθενται στὸ παρὸν χρησιμοποιεῖται ἔντονη γραφὴ (bold) ἢ/καὶ ἀλλαγὴ χρώματος, γιὰ λόγους ἑρμηνευτικῆς ἔμφασης ἐπιλεγμένων ὅρων. Π ροσπαθοῦμε νὰ  ἑρμηνεύσουμε αὐτὸ ποὺ οἱ νηπτικοὶ Πατέρες ὀνομάζουν κάθοδο τοῦ νοῦ στὴν καρδιά. Ε ἴπαμε ὅτι γιὰ νὰ προσεγγίσουμε τὴν βαθιὰ αὐτὴ πνευματικὴ ἐμπειρία, σὲ ἐπίπεδο ἁπλῆς κατανοήσεως ἔστω, ἀπαιτεῖται ἡ διασάφηση τῶν ὅρων «νοῦς» καὶ «καρδία». Οἱ ὅροι αὐτοὶ ἔχουν χρησιμοποιηθεῖ μὲ ποικίλες σημασίες, γεγονὸς ποὺ δημιουργεῖ πολλὲς περὶ αὐτοὺς ἀπορίες. Παρακολουθήσαμε τὴν προηγούμενη φορὰ τὸ μεγαλύτερο μέρος τῆς σημασιολογικῆς καὶ ἐννοιολογικῆς διαδρομῆς τοῦ ὅρου «νοῦς». Θὰ δοῦμε τώρα, σὲ ἁδρὲς γραμμές, πῶς χρησιμοποιήθηκε ὁ «νοῦς» σὲ συγκεκριμένους χώρους, ἀρχίζοντας  ἀπὸ τὴν φιλοσοφία. Ὁ...

  π. Δημητρίου Ν. Θεοδωροπούλου Ὁλοκληρώσαμε στὸ προηγούμενο ἄρθρο μας τὴν ἀναφορά μας στὶς σημασιολογικὲς ἀποχρώσεις τοῦ ὅρου οὐσία . Εἴδαμε τὶς σημασίες μὲ τὶς ὁποῖες χρησιμοποιήθηκε ὁ ὅρος αὐτὸς κατὰ τὴν μακραίωνη ἱστορία του (κυριολεκτικὲς καὶ μεταφορικές), τὰ παράγωγά του, καθὼς καὶ τὶς σύνθετες λέξεις ποὺ προῆλθαν ἀπὸ αὐτόν. Τὸ «ὁλοκληρώσαμε» βέβαια σὲ καμμία περίπτωση δὲν σημαίνει «ἐξαντλήσαμε». Ὁ σημασιολογικὸς πλοῦτος καὶ ἡ ἀξία τοῦ ὅρου οὐσία δὲν ἐξαντλεῖται μὲ ἀκροθιγῆ προσέγγιση. Καὶ ὅλα αὐτὰ ποὺ εἴπαμε, συνιστοῦν ἀκριβῶς μία ἐξωτερικὴ καὶ μόνο ἐξέταση τοῦ φλοιοῦ του. Τώρα θὰ προχωρήσουμε στὸν ἐσωτερικό του κόσμο, στὸ δεύτερο στρῶμα, στὸν «μανδύα» του, ἂν θέλετε νὰ δανεισθοῦμε καὶ ἕναν ὅρο ἀπὸ τὴν γεωλογία. Στὴν σφαῖρα αὐτὴ θὰ ἐξετάσουμε τὴν χρήση τοῦ ὅρου στὴν φιλοσοφία· πῶς χρησιμοποιήθηκε ἐκεῖ, ποιές σημασίες προσέλαβε στὸν συγκεκριμένο χῶρο. Θὰ πρέπει νὰ ἐξετάσουμε καλὰ τὴν σφαῖρα αὐτὴ γιὰ νὰ μπορέσουμε στὴν συνέχεια νὰ εἰσέλθουμε στὸν πυρῆνα τοῦ θέματός μας, ποὺ σχ...

  π. Δημητρίου Ν. Θεοδωροπούλου Ἀφοῦ προτιθέμεθα νὰ ἐκθέσουμε στὴν σειρὰ αὐτὴ τῶν ἄρθρων μας τὴν θεολογία τῆς Ἐκκλησίας, λογικὸ εἶναι νὰ ἀρχίσουμε μὲ τὸ τί εἶναι θεολογία. Δὲν εἶναι ὅμως εὔκολο. Δὲν μποροῦμε νὰ ὁρίσουμε τὴν θεολογία, παρὰ μόνο νὰ τὴν προσεγγίσουμε λεξικολογικά, ἱστορικά, ἐννοιολογικὰ ἴσως. Αὐτὸ καὶ θὰ ἐπιχειρήσουμε σὲ ἁδρὲς γραμμὲς νὰ κάνουμε. Γνωρίζουμε ὅτι τὸ λεξικὸ ἐπίθημα -λογία τὸ χρησιμοποιοῦμε γιὰ νὰ σχηματίσουμε οὐσιαστικὰ τὰ ὁποῖα δηλώνουν, μεταξὺ ἄλλων, τὴν ἐνασχόληση (ἐπιστημονικὴ κυρίως) μὲ αὐτὸ ποὺ σημαίνει τὸ πρῶτο συνθετικό· π.χ. ἀνθρωπο-λογία (λόγος περὶ ἀνθρώπου), κοσμο-λογία (λόγος περὶ κόσμου), βιο-λογία (λόγος περὶ ἐμβίων) κ.ο.κ.  Ὑπὸ αὐτὴν τὴν ἄποψη, ὁ ὅρος θεο-λογία (θεὸς + λόγος) σημαίνει τὸν περὶ θεοῦ (ἢ θεῶν) λόγον· τὸ νὰ ὁμιλοῦμε δηλαδὴ περὶ θεοῦ (ἢ θεῶν), καθὼς καὶ τὸ νὰ ἐρευνοῦμε τὰ περὶ τὸν θεὸν (ἢ περὶ τοὺς θεούς).  Καὶ ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρξε ποτὲ στὴν ἱστορία ἀνθρώπινη κοινότητα ποὺ νὰ μὴν  ἔχει ἀναφορὰ στὸ θεῖο - καθὼς...